«Δεν πάω πουθενά με ξένους!» και συμβουλές διαχείρισης προς τους γονείς

    Τι γίνεται όταν το σχολείο τελειώνει, όλοι  οι συμμαθητές της Μελίνας έχουν φύγει και μόνο εκείνη περιμένει υπομονετικά στο πεζοδρόμιο;

"...Μια κυρία περνάει από μπροστά της. "Έλα μαζί μου", της λέει. "Δεν έρχομαι, γιατί δε σας ξέρω", απαντά η Μελίνα. Κι όσο κι αν επιμείνει η κυρία, η Μελίνα θα περιμένει, όπως της είπε να κάνει η μαμά…"(Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Το βιβλίο «Δεν πάω πουθενά με ξένους» της Ντάγκμαρ Γκάισλερ από τις εκδόσεις Ψυχογιός  είναι ένα παραμύθι–κοινωνική ιστορία που απευθύνεται σε παιδιά προσχολικής ηλικίας.

Με τη βοήθειά του οι γονείς μπορούν με ήρεμο και ψύχραιμο τρόπο να επεξεργαστούν το θέμα της ασφάλειας των παιδιών από άγνωστα άτομα. 

Αυτό που κάνει όμως ξεχωριστό το συγκεκριμένο βιβλίο είναι το ότι προσπαθεί να εξηγήσει στα παιδιά πως ουσιαστικά ξένοι είναι και οι γνωστοί μας. Δοσμένο με πολύ όμορφο και εύστοχο τρόπο ξεμπερδεύει τα πράγματα στο μυαλό των μικρών μας και μπορεί να αποτελέσει αφετηρία για περαιτέρω συζήτηση, όπως και η λίστα της Μελίνας στο τέλος του βιβλίου με την οποία μας λέει ποια άτομα  μπορεί να ακολουθήσει χωρίς πρώτα να ζητήσει την άδεια από τη μαμά και το μπαμπά.

Επίσης, μέσα από το κουκλοθέατρο, αλλά και τη δραματοποίηση μπορούμε να πετύχουμε την καλύτερη κατανόηση της ιστορίας αυτής εκ μέρους των παιδιών.

Το βιβλίο μπορούμε να το διαβάσουμε ελεύθερα πατώντας στο σύνδεσμο ΕΔΩ 

ή και να δούμε στο  βίντεο που ακολουθεί την αφήγησή του

Από το Χαμόγελο του Παιδιού και τον κλινικό ψυχολόγο Γιάννη Αθανασόπουλο, στο βίντεο που ακολουθεί και από το 0,55’ λεπτό της συνέντευξης και μετά δίνονται βασικές και πολύτιμες συμβουλές τις οποίες προτείνει να ακολουθήσουν οι γονείς ανηλίκων στην ανατροφή των παιδιών τους ώστε να ελαχιστοποιήσουν τους κινδύνους σε ανάλογες περιπτώσεις.

Ποτέ δεν φταις εσύ

Ας παρακολουθήσουμε τρεις πραγματικές ιστορίες σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών που χειρίστηκε «Το Χαμόγελο του Παιδιού» στην Εθνική Τηλεφωνική Γραμμή SOS 1056.

Τρεις ιστορίες που περιγράφουν τη φρίκη, την ντροπή και τις ενοχές που βιώνουν τα παιδιά που πέφτουν θύματα σεξουαλικής κακοποίησης.

Τρεις πραγματικές ιστορίες που πρέπει να φτάσουν στα αυτιά κάθε παιδιού που έχει κακοποιηθεί, λέγοντάς του: «Ποτέ δεν φταις εσύ».

 Τρεις από τις εκατοντάδες ιστορίες που έχει χειριστεί «Το Χαμόγελο του Παιδιού» και από τις χιλιάδες συνολικά που «Μένουν μυστικό».

Σε αυτές τις ιστορίες των παιδιών δίνουν φωνή και πρόσωπο οι μαθητές-εθελοντές του YouSmile, θέλοντας έτσι να σταθούν στο πλευρό των συνομηλίκων τους που έχουν κακοποιηθεί. Η ιδέα για τη δημιουργία του βίντεο προέκυψε ως φυσική ανάγκη στην «Ομάδα Δικαιωμάτων του Παιδιού», με αφορμή τα αυξημένα ανησυχητικά περιστατικά σεξουαλικής κακοποίησης που τον τελευταίο καιρό αναδεικνύονται καθημερινά από τη δημοσιογραφική επικαιρότητα. Ας βοηθήσουμε όλοι να φτάσουν αυτές οι ιστορίες στα παιδιά που βιώνουν τη φρίκη της σεξουαλικής κακοποίησης, ώστε να βρουν το θάρρος να μιλήσουν. 

                         

Ενδιαφέρουσες αναρτήσεις με υλικό ευαισθητοποίησης για την καταπολέμηση της σεξουαλικής κακοποίησης των παιδιών μπορείτε να επισκεφθείτε ΕΔΩ   ΕΔΩ κι ΕΔΩ

Επίσης, 

προτείνω ένα πολύ ενδιαφέρον και κατάλληλο για την προσχολική ηλικία βιβλίο με περιεχόμενο που μιλά για το δικαίωμα των παιδιών να ορίζουν το σώμα τους και να έχουν τη δική τους βούληση, το βιβλίο “Μόνο αν θέλω” της Γιώτας Κ. Αλεξάνδρου σε εικονογράφηση της Σάντρας Ελευθερίου που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Μίνωας. Το βιβλίο αυτό το διαβάσαμε σήμερα μέσα στην τάξη μας. Η ιστορία της μικρής Έλλης μιλά για το δικαίωμα των παιδιών στο σώμα τους, το δικαίωμα να λένε όχι σε φιλιά, αγκαλιές και αγγίγματα που δεν επιθυμούν, ακόμα κι αν προέρχονται με αγάπη από οικεία και προσφιλή πρόσωπα. Μια ξεχωριστή παρουσίαση μας δίνει το ELNIPLEX   ΕΔΩ

Διαβάστε,επίσης:

Χρήσιμες συμβουλές για την προφύλαξη και προστασία των παιδιών από πράξεις ασέλγειας ή κακοποίησης

"Η Ρήνα η Αστερίνα..."ή πώς θα μιλήσουμε στα παιδιά για τη σεξουαλική παρενόχληση

«Ο Κανόνας του Εσώρουχου» - «Ο Κίκο και το Χέρι» (υλικό ευαισθητοποίησης για την καταπολέμηση της σεξουαλικής κακοποίησης των παιδιών)

Τρεις πραγματικές ιστορίες που πρέπει να φτάσουν στα αυτιά κάθε παιδιού που έχει κακοποιηθεί, λέγοντάς του: «Ποτέ δεν φταις εσύ».

Χρήσιμες συμβουλές για την προφύλαξη και προστασία των παιδιών από πράξεις ασέλγειας ή κακοποίησης

Χρήσιμες συμβουλές για την προφύλαξη και προστασία των παιδιών από πράξεις ασέλγειας ή κακοποίησης  

(αναδημοσίευση προς ενημέρωση από ΕΔΩ)

- Τι είναι η σεξουαλική κακοποίηση ανηλίκων;

- Οποιουδήποτε τύπου επαφή ενός ενηλίκου (ή μεγαλύτερου εφήβου) με έναν ανήλικο-η με στόχο τη σεξουαλική ικανοποίηση του ενηλίκου. Στη συντριπτική πλειοψηφία των περιπτώσεων, οι ανήλικοι κακοποιούνται από κάποιο άτομο που βρίσκεται στο κοντινό περιβάλλον τους.

Οδηγίες πρόληψης προς ενηλίκους (γονείς, εκπαιδευτικούς, κλπ.):

Κουβεντιάστε με τα παιδιά και ακούστε ό,τι έχουν να σας πουν.

Συζητήστε από πολύ νωρίς για τα μέρη του σώματος με το πραγματικό τους όνομα.

Μιλήστε μαζί τους και απαντήστε στις απορίες που έχουν για τις ανθρώπινες σχέσεις και το σεξ.

Μάθετε στα παιδιά τα όρια και εξηγήστε ότι κανείς δεν πρέπει να τα παραβιάζει. Τονίστε τους ότι το σώμα τους είναι δικό τους.

Κερδίστε την εμπιστοσύνη τους και δώστε τους το δικαίωμα να μπορούν να σας πουν οτιδήποτε χωρίς να φοβούνται ή να ντρέπονται.

Διδάξτε τους τις συμπεριφορές που είναι αποδεκτές απέναντι στους ενηλίκους, αλλά και απέναντι στα παιδιά της ηλικίας τους.

Συνοδέψτε τα παιδιά στις δραστηριότητές τους και γνωρίστε όλους τους ενηλίκους και μεγαλύτερους εφήβους που ενδεχομένως έχουν επαφή και επικοινωνία με το παιδί σας.

Ζητήστε από το παιδί να σας υποδείξει το ίδιο ένα πρόσωπο αναφοράς εκτός της οικογένειας, στο οποίο να μπορεί να μιλήσει αν για οποιοδήποτε λόγο εσείς δεν είστε διαθέσιμοι.

Σημάδια που πρέπει να προσέξουμε:

Παρουσιάζει το παιδί κάποια απότομη αλλαγή στη συμπεριφορά του;

Μήπως εμφανίζει ξαφνικά προβλήματα στον ύπνο ή βλέπει πιο συχνά εφιάλτες;

Ζωγραφίζει θέματα με σεξουαλικό περιεχόμενο;

Έχει σεξουαλική συμπεριφορά που δεν ταιριάζει με την ηλικία του ή επιδεικνύει σεξουαλική συμπεριφορά προς άλλα παιδιά;

Έχει παλινδρομήσει σε προηγούμενες συμπεριφορές, όπως ενούρηση και εγκόπρηση, ενώ είχε αποκτήσει έλεγχο των σφιγκτήρων;

Φοβάται πρόσωπα ή μέρη που δεν φοβόταν παλιότερα;

Μιλάει τον τελευταίο καιρό συνέχεια για κάποιον ενήλικο για τον οποίο δε μιλούσε στο παρελθόν;

Έχει χρήματα (ή καινούρια ρούχα, αντικείμενα, κλπ.) που δεν μπορεί να δικαιολογήσει την προέλευσή τους;

Προσπαθεί να σας πει κάτι, αλλά σταματά όταν εμφανίζεται κάποιος άλλος ενήλικος;

Έρχεται σπίτι με σκισμένα ρούχα ή λερωμένα εσώρουχα;

Εμφανίζει δυσκολία να περπατήσει ή να καθίσει;

Τι κάνουμε όταν υποψιαζόμαστε ότι ένα παιδί κακοποιείται:

Διατηρούμε την ψυχραιμία μας και επιλέγουμε έναν ιδιωτικό και ασφαλή χώρο για να μιλήσουμε με το παιδί.

Πιστεύουμε ό,τι μας λέει και δεν προσπαθούμε να διερευνήσουμε την αλήθεια ή μη των λεγομένων του.

Κάνουμε μόνο ανοιχτές ερωτήσεις και δεν καθοδηγούμε το παιδί (π.χ. «τι συνέβη μετά;» και όχι «τι άλλο σου έκανε;»). Αποφεύγουμε οποιαδήποτε ερώτηση μπορεί να απαντηθεί με ένα σκέτο «ναι» ή «όχι» (π.χ. «σου είπε μετά να μην μιλήσεις σε κανέναν;»).

Δεν εκφράζουμε οποιαδήποτε κρίση για το δράστη και τις πράξεις του.

Δεν κάνουμε ποτέ και για κανένα λόγο καμία απολύτως ερώτηση που να ξεκινάει με τη λέξη «γιατί;» ή φράσεις όπως «για ποιο λόγο...», κλπ.

Τονίζουμε ότι υπάρχουν και άλλα παιδιά που τους έχει συμβεί κάτι παρόμοιο, αλλά και ότι υπάρχουν άνθρωποι που μπορούν να βοηθήσουν, ωστόσο αποφεύγουμε τις υποσχέσεις.

Εξηγούμε στο παιδί ότι θα πρέπει να απευθυνθούμε στις αρμόδιες Αρχές για να το βοηθήσουν και το ευχαριστούμε για την εμπιστοσύνη που μας έδειξε με το να μας μιλήσει.

Αναφέρουμε οποιοδήποτε περιστατικό κακοποίησης ανήλικου-ης αμέσως. Έχουμε υποχρέωση να το κάνουμε και καμία δικαιολογία να το αποκρύψουμε.

Οδηγίες προστασίας προς τους ανήλικους:

Το σώμα σου είναι δικό σου και κανένας δεν έχει το δικαίωμα να σε αγγίζει με τρόπο που δε θέλεις ή που σε κάνει να νιώθεις άβολα.

Δεν υπάρχει κανένα καλό άγγιγμα που να είναι ταυτόχρονα και «μυστικό».

Ξεχώρισε το «δώρο» από τη «δωροδοκία»: Δώρο είναι κάτι που σου δίνει κάποιος γιατί σε αγαπάει, δωροδοκία είναι όταν κάποιος σου δίνει κάτι ή σε αφήνει να κάνεις κάτι και ζητάει αντάλλαγμα για αυτό.

Αν σε προβληματίζει ο τρόπος που σε προσεγγίζει ένας ενήλικος, μίλησε σε κάποιον άνθρωπο που εμπιστεύεσαι. Μίλα και μη σταματήσεις να μιλάς μέχρι κάποιος να σε ακούσει.

Πες «όχι» όταν:

- Κάποιος σου ζητά να κάνεις κάτι που ξέρεις ότι είναι λάθος.

- Κάποιος θέλει να σε αγγίξει κάπου που δεν θέλεις εσύ.

- Κάποιος κάνει κάτι στο σώμα σου, που σε κάνει να νιώθεις περίεργα ή και να πονάς.

- Κάποιος σου ζητά να κάνεις κάτι και να μην το πεις στους γονείς σου.

- Κάποιος σου ζητάει να κάνεις κάτι που αφορά το σώμα σου και θέλει να το κρατήσεις μυστικό.

Διαβάστε επίσης:

«Ο Κανόνας του Εσώρουχου» - «Ο Κίκο και το Χέρι» (υλικό ευαισθητοποίησης για την καταπολέμηση της σεξουαλικής κακοποίησης των παιδιών)

"Η Ρήνα η Αστερίνα..."ή πώς θα μιλήσουμε στα παιδιά για τη σεξουαλική παρενόχληση

Τρεις πραγματικές ιστορίες που πρέπει να φτάσουν στα αυτιά κάθε παιδιού που έχει κακοποιηθεί, λέγοντάς του: «Ποτέ δεν φταις εσύ».

Χρήσιμες συμβουλές για την προφύλαξη και προστασία των παιδιών από πράξεις ασέλγειας ή κακοποίησης

Χρήσιμες συμβουλές για την προφύλαξη και προστασία των παιδιών από πράξεις ασέλγειας ή κακοποίησης

- Τι είναι η σεξουαλική κακοποίηση ανηλίκων;

- Οποιουδήποτε τύπου επαφή ενός ενηλίκου (ή μεγαλύτερου εφήβου) με έναν ανήλικο-η με στόχο τη σεξουαλική ικανοποίηση του ενηλίκου. Στη συντριπτική πλειοψηφία των περιπτώσεων, οι ανήλικοι κακοποιούνται από κάποιο άτομο που βρίσκεται στο κοντινό περιβάλλον τους.

Οδηγίες πρόληψης προς ενηλίκους (γονείς, εκπαιδευτικούς, κλπ.):

Κουβεντιάστε με τα παιδιά και ακούστε ό,τι έχουν να σας πουν.

Συζητήστε από πολύ νωρίς για τα μέρη του σώματος με το πραγματικό τους όνομα.

Μιλήστε μαζί τους και απαντήστε στις απορίες που έχουν για τις ανθρώπινες σχέσεις και το σεξ.

Μάθετε στα παιδιά τα όρια και εξηγήστε ότι κανείς δεν πρέπει να τα παραβιάζει. Τονίστε τους ότι το σώμα τους είναι δικό τους.

Κερδίστε την εμπιστοσύνη τους και δώστε τους το δικαίωμα να μπορούν να σας πουν οτιδήποτε χωρίς να φοβούνται ή να ντρέπονται.

Διδάξτε τους τις συμπεριφορές που είναι αποδεκτές απέναντι στους ενηλίκους, αλλά και απέναντι στα παιδιά της ηλικίας τους.

Συνοδέψτε τα παιδιά στις δραστηριότητές τους και γνωρίστε όλους τους ενηλίκους και μεγαλύτερους εφήβους που ενδεχομένως έχουν επαφή και επικοινωνία με το παιδί σας.

Ζητήστε από το παιδί να σας υποδείξει το ίδιο ένα πρόσωπο αναφοράς εκτός της οικογένειας, στο οποίο να μπορεί να μιλήσει αν για οποιοδήποτε λόγο εσείς δεν είστε διαθέσιμοι.

Σημάδια που πρέπει να προσέξουμε:

Παρουσιάζει το παιδί κάποια απότομη αλλαγή στη συμπεριφορά του;

Μήπως εμφανίζει ξαφνικά προβλήματα στον ύπνο ή βλέπει πιο συχνά εφιάλτες;

Ζωγραφίζει θέματα με σεξουαλικό περιεχόμενο;

Έχει σεξουαλική συμπεριφορά που δεν ταιριάζει με την ηλικία του ή επιδεικνύει σεξουαλική συμπεριφορά προς άλλα παιδιά;

Έχει παλινδρομήσει σε προηγούμενες συμπεριφορές, όπως ενούρηση και εγκόπρηση, ενώ είχε αποκτήσει έλεγχο των σφιγκτήρων;

Φοβάται πρόσωπα ή μέρη που δεν φοβόταν παλιότερα;

Μιλάει τον τελευταίο καιρό συνέχεια για κάποιον ενήλικο για τον οποίο δε μιλούσε στο παρελθόν;

Έχει χρήματα (ή καινούρια ρούχα, αντικείμενα, κλπ.) που δεν μπορεί να δικαιολογήσει την προέλευσή τους;

Προσπαθεί να σας πει κάτι, αλλά σταματά όταν εμφανίζεται κάποιος άλλος ενήλικος;

Έρχεται σπίτι με σκισμένα ρούχα ή λερωμένα εσώρουχα;

Εμφανίζει δυσκολία να περπατήσει ή να καθίσει;

Τι κάνουμε όταν υποψιαζόμαστε ότι ένα παιδί κακοποιείται:

Διατηρούμε την ψυχραιμία μας και επιλέγουμε έναν ιδιωτικό και ασφαλή χώρο για να μιλήσουμε με το παιδί.

Πιστεύουμε ό,τι μας λέει και δεν προσπαθούμε να διερευνήσουμε την αλήθεια ή μη των λεγομένων του.

Κάνουμε μόνο ανοιχτές ερωτήσεις και δεν καθοδηγούμε το παιδί (π.χ. «τι συνέβη μετά;» και όχι «τι άλλο σου έκανε;»). Αποφεύγουμε οποιαδήποτε ερώτηση μπορεί να απαντηθεί με ένα σκέτο «ναι» ή «όχι» (π.χ. «σου είπε μετά να μην μιλήσεις σε κανέναν;»).

Δεν εκφράζουμε οποιαδήποτε κρίση για το δράστη και τις πράξεις του.

Δεν κάνουμε ποτέ και για κανένα λόγο καμία απολύτως ερώτηση που να ξεκινάει με τη λέξη «γιατί;» ή φράσεις όπως «για ποιο λόγο...», κλπ.

Τονίζουμε ότι υπάρχουν και άλλα παιδιά που τους έχει συμβεί κάτι παρόμοιο, αλλά και ότι υπάρχουν άνθρωποι που μπορούν να βοηθήσουν, ωστόσο αποφεύγουμε τις υποσχέσεις.

Εξηγούμε στο παιδί ότι θα πρέπει να απευθυνθούμε στις αρμόδιες Αρχές για να το βοηθήσουν και το ευχαριστούμε για την εμπιστοσύνη που μας έδειξε με το να μας μιλήσει.

Αναφέρουμε οποιοδήποτε περιστατικό κακοποίησης ανήλικου-ης αμέσως. Έχουμε υποχρέωση να το κάνουμε και καμία δικαιολογία να το αποκρύψουμε.

Οδηγίες προστασίας προς τους ανήλικους:

Το σώμα σου είναι δικό σου και κανένας δεν έχει το δικαίωμα να σε αγγίζει με τρόπο που δε θέλεις ή που σε κάνει να νιώθεις άβολα.

Δεν υπάρχει κανένα καλό άγγιγμα που να είναι ταυτόχρονα και «μυστικό».

Ξεχώρισε το «δώρο» από τη «δωροδοκία»: Δώρο είναι κάτι που σου δίνει κάποιος γιατί σε αγαπάει, δωροδοκία είναι όταν κάποιος σου δίνει κάτι ή σε αφήνει να κάνεις κάτι και ζητάει αντάλλαγμα για αυτό.

Αν σε προβληματίζει ο τρόπος που σε προσεγγίζει ένας ενήλικος, μίλησε σε κάποιον άνθρωπο που εμπιστεύεσαι. Μίλα και μη σταματήσεις να μιλάς μέχρι κάποιος να σε ακούσει.

Πες «όχι» όταν:

- Κάποιος σου ζητά να κάνεις κάτι που ξέρεις ότι είναι λάθος.

- Κάποιος θέλει να σε αγγίξει κάπου που δεν θέλεις εσύ.

- Κάποιος κάνει κάτι στο σώμα σου, που σε κάνει να νιώθεις περίεργα ή και να πονάς.

- Κάποιος σου ζητά να κάνεις κάτι και να μην το πεις στους γονείς σου.

- Κάποιος σου ζητάει να κάνεις κάτι που αφορά το σώμα σου και θέλει να το κρατήσεις μυστικό.

ΠΗΓΗ

Συζητώντας και στηρίζοντας τα παιδιά και τους εφήβους για τον Covid -19 Χρήσιμες επισημάνσεις για γονείς

Συζητώντας και στηρίζοντας τα παιδιά και τους εφήβους για τον Covid -19

Χρήσιμες επισημάνσεις για γονείς

Αναδημοσιεύω από το ηλεκτρονικό έντυπο με τίτλο 

«Συζητώντας και στηρίζοντας
τα παιδιά και τους εφήβους για τον Covid -19: Χρήσιμες επισημάνσεις για
γονείς»  

του Εργαστηρίου Σχολικής Ψυχολογίας, Τμήμα Ψυχολογίας, Εθνικό και
Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών.

Το έντυπο περιλαμβάνει χρήσιμες επισημάνσεις για τους γονείς σχετικά με
την ψυχοκοινωνική υποστήριξη των παιδιών και των εφήβων για τον κορωνοϊό -Covid -19.

ΠΗΓΗ:http://www.centerschoolpsych.psych.uoa.gr/images/pdf/psychologiki-stirixi-paidiwn-apo-goneis-gia-koronoio-covid19.pdf

Τα αυξανόμενα κρούσματα του νέου τύπου κορωνοϊού, Covid -19 και ο παγκόσμιος χαρακτήρας που έχει λάβει η μετάδοσή του έχουν προκαλέσει ανησυχία στη διεθνή κοινότητα. Είναι σημαντικό οι γονείς και τα πρόσωπα που εμπλέκονται με τη φροντίδα των παιδιών και των εφήβων να είναι καλά ενημερωμένοι για το νέο τύπο κορωνοϊού, Covid -19, τους κανόνες υγιεινής και προστασίας καθώς και για τις βασικές οδηγίες πρόληψης για την εξάπλωσή του. Επίσης, είναι σημαντικό να γνωρίζουν ποιες είναι οι ψυχοκοινωνικές ανάγκες των παιδιών και των εφήβων σε παρόμοιες καταστάσεις και με ποιους τρόπους μπορούν να τους στηρίξουν αποτελεσματικά στο πλαίσιο της οικογένειας. Στη συνέχεια παρουσιάζονται συνοπτικά βασικές αρχές για την υποστήριξη των παιδιών και των εφήβων σε ανάλογες συνθήκες:

§ Ενημέρωση από έγκυρες και αξιόπιστες πηγές

-Φροντίζουμε να ενημερωνόμαστε από επίσημους και έγκυρους φορείς (ενδεικτικά https://eody.gov.gr, https://www.civilprotection.gr/el/koronoios-covid-19-hrisimes-odigies)και γνωρίζουμε τα συμπτώματα και τις απαραίτητες ενέργειες που πρέπει να κάνουμε τόσο σχετικά με θέματα πρόληψης, όσο και αντιμετώπισης.

-Παρακολουθούμε την επικαιροποίηση των στοιχείων στις σχετικές ανακοινώσεις. - Χρησιμοποιούμε με προσοχή την πληροφόρηση από Μ.Μ.Ε. και διαδίκτυο.

- Είναι σημαντικό τα παιδιά να μην εκτίθενται συνεχώς σε συζητήσεις σχετικά με τον κορωνοϊό, καθώς και να αποφεύγουμε στις συζητήσεις των ενηλίκων στο σπίτι την απόδοση ευθυνών και κατηγοριών σε πρόσωπα και φορείς.

§ Διατήρηση ψύχραιμης στάσης

-Λειτουργούμε ως πρότυπα τηρώντας τα απαραίτητα/προτεινόμενα μέτρα προφύλαξης.

- Η υπεύθυνη και ψύχραιμη στάση των ενηλίκων (π.χ. τηρούμε τους κανόνες υγιεινής και σεβόμαστε τις οδηγίες των ειδικών) συμβάλλει στη διατήρηση αντίστοιχης στάσης και από τα παιδιά.

- Προσπαθούμε να διατηρούμε το πρόγραμμά μας, όσο αυτό είναι εφικτό και κάνουμε τις απαραίτητες αλλαγές, όταν χρειάζεται, σύμφωνα και με τις οδηγίες των αρμόδιων φορέων.

§ Πρόληψη και κανόνες υγιεινής

- Εξηγούμε στα παιδιά ότι είναι απαραίτητο να εφαρμόζουμε συγκεκριμένα μέτρα πρόληψης στην καθημερινή υγιεινή και ότι ο κορωνοϊός αποτελεί ίσως μια αφορμή για να τα καθιερώσουμε (π.χ. τακτικό και επιμελές πλύσιμο χεριών).

- Σε μικρότερα παιδιά υπενθυμίζουμε τους κανόνες και επισημαίνουμε τη σημασία τους αξιοποιώντας σχέδια, εικόνες, βίντεο κλπ και χρησιμοποιώντας παιγνιώδεις τρόπους, για να υπενθυμίσουμε την ανάγκη τήρησής τους.

- Συζητούμε με τα παιδιά και αποφασίζουμε κανόνες υγιεινής που πρέπει να υιοθετήσουμε σε σταθερή βάση στο σπίτι, στο σχολείο αλλά και σε εξωσχολικές δραστηριότητες που συμμετέχουν.

- Καθοδηγούμε τα παιδιά στο τι θα πρέπει να κάνουν σε περίπτωση που βρίσκονται στο σχολείο και αισθανθούν αδιάθετα και σε ποιον θα πρέπει να απευθυνθούν.

§ Αυτοφροντίδα

-Φροντίζουμε τον εαυτό μας, ώστε να είμαστε σε θέση να φροντίσουμε τα παιδιά μας , μεριμνώντας για την υγεία μας αλλά και για τις δικές μας ψυχολογικές ανάγκες.

-Προσπαθούμε να διατηρήσουμε όσο αυτό είναι εφικτό καθημερινές ρουτίνες που μας χαλαρώνουν (π.χ. διάβασμα, μουσική, κλπ) και παράλληλα φροντίζουμε τον ύπνο και τη διατροφή μας.

-Η επικοινωνία με άλλα πρόσωπα στο οικογενειακό, φιλικό και εργασιακό μας περιβάλλον αποτελεί συνήθως πηγή στήριξης και συμβάλλει στο να αισθανόμαστε περισσότερο συνδεδεμένοι και ασφαλείς.

- Αναζητούμε βοήθεια από ειδικούς ψυχικής υγείας σε περίπτωση που έχουμε ανάγκη.

§ Έκθεση σε M.M.E.

-Περιορίζουμε την έκθεση των παιδιών στα Μ.Μ.Ε. (δημοσιεύματα, εικόνες, σχόλια), καθώς και στο διαδίκτυο και τα κοινωνικά δίκτυα.

-Συζητούμε με τα παιδιά για πληροφορίες που έχουν δει στα Μ.Μ.Ε. και τους έχουν προβληματίσει, ανησυχήσει, παρέχοντας έγκυρη πληροφόρηση.

-Παρατηρούμε τυχόν υπερβολική ενασχόληση των παιδιών με το συγκεκριμένο θέμα και ελέγχουμε τον χρόνο που αφιερώνουν γι’ αυτό στο διαδίκτυο και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Επικοινωνία/Συνεργασία με το σχολείο

- Η στενή συνεργασία με το σχολείο είναι σημαντική για τη στήριξη των παιδιών.

- Είμαστε σε επικοινωνία με το σχολείο σε περίπτωση που το παιδί εκφράζει έντονα συναισθήματα στο σπίτι σε σχέση με το θέμα (φόβο, θυμό, έντονη ανησυχία) και ενημερωνόμαστε για αντίστοιχες αντιδράσεις/συμπεριφορές στο σχολείο.

- Ενημερωνόμαστε για τους κανόνες που ισχύουν στο σχολείο και τα μέτρα που έχουν αποφασιστεί ώστε να συζητήσουμε σχετικά και στο σπίτι.

- Σε περίπτωση που κλείσει το σχολείο εξηγούμε στο παιδί την αναγκαιότητα του μέτρου αυτού και ενημερωνόμαστε από το σχολείο για το πιθανό χρονοδιάγραμμα επαναλειτουργίας.

- Σε περίπτωση που νοσήσει το παιδί ή άτομο του οικογενειακού μας περιβάλλοντος, συνεργαζόμαστε με το σχολείο έτσι, ώστε να μη στιγματιστεί από τα υπόλοιπα παιδιά και να διευκολυνθεί η επάνοδος του παιδιού στο σχολείο.

- Ζητούμε τη βοήθεια των ειδικών σε περίπτωση που το παιδί βιώνει υπερβολικό άγχος ή φόβο.

Κατευθύνσεις για τη συζήτηση και την ψυχοκοινωνική υποστήριξη παιδιών και εφήβων Είναι σημαντικό να διευκολυνθούν τα παιδιά να κατανοήσουν το γεγονός, να διατυπώσουν απορίες, ανησυχίες, να εκφράσουν συναισθήματα και να αισθανθούν ότι οι γονείς μπορούν να τους παρέχουν τη στήριξη και την ασφάλεια που χρειάζονται.

Διαθεσιμότητα για συζήτηση

Είμαστε διαθέσιμοι να συζητήσουμε και κυρίως να «ακούσουμε» τους προβληματισμούς και τις ανησυχίες των παιδιών.

Είμαστε διαθέσιμοι στο παιδί για να μιλήσει μαζί μας, εφόσον το επιθυμεί, χωρίς να το πιέζουμε.

Καθησυχάζουμε τα παιδιά με το να είμαστε περισσότερο διαθέσιμοι για εκείνα και αφιερώνουμε χρόνο για δραστηριότητες μαζί τους.

Απαντούμε στις ερωτήσεις των παιδιών όσες φορές και αν χρειαστεί.

Αίσθηση ασφάλειας

Τα παιδιά έχουν ανάγκη να μας εμπιστευτούν προκειμένου να νιώσουν ασφάλεια.

Ειδικότερα τα παιδιά μικρότερης ηλικίας έχουν την ανάγκη να πιστεύουν ότι οι γονείς μπορούν να τα προστατεύουν από ο,τιδήποτε αισθάνονται ως απειλή.

Επεξηγούμε τους κανόνες υγιεινής και προτρέπουμε τα παιδιά να τους ακολουθήσουν, ώστε να αισθανθούν ότι μπορούν να κάνουν κάτι για αυτό που συμβαίνει και να προστατευτούν όσο το δυνατόν περισσότερο.

Διαβεβαιώνουμε ότι λαμβάνονται όλα τα απαραίτητα μέτρα για τη διασφάλιση της υγείας. Κατανόηση του γεγονότος

Διερευνούμε τι γνωρίζουν ήδη τα παιδιά για το γεγονός.

Παρέχουμε πληροφορίες με τρόπο και περιεχόμενο σύμφωνο με την ηλικία και το στάδιο γνωστικής ανάπτυξης των παιδιών.

Είμαστε ειλικρινείς και σαφείς και δεν δίνουμε πληροφορίες, για τις οποίες δεν είμαστε σίγουροι.

Στα παιδιά προσχολικής και πρώτης σχολικής ηλικίας

    Παρέχουμε απλές, περιεκτικές και κατανοητές πληροφορίες σχετικά με τον κορωνοϊό.

    Απαντούμε μόνο στις ερωτήσεις που τίθενται από τα παιδιά.

    Ελέγχουμε αν έχουν γίνει κατανοητές οι λέξεις ή οι έννοιες που έχουν αναφερθεί.

Στα παιδιά σχολικής ηλικίας

    Παρέχουμε εξηγήσεις με απλά λόγια χωρίς περιττές λεπτομέρειες.

    Απαντούμε με ειλικρίνεια και σαφήνεια στις ερωτήσεις των παιδιών όσες φορές και αν χρειαστεί χωρίς να παρέχουμε ψευδείς καθησυχασμούς.

    Διαψεύδουμε φήμες και μύθους και βοηθούμε να ξεχωρίσουν αυτό που συμβαίνει από αυτό που φαντάζονται ή φοβούνται ότι μπορεί να συμβεί.

    Χρησιμοποιούμε κατάλληλους όρους στο πλαίσιο των οδηγιών από τους επίσημους φορείς υγείας.

Σε εφήβους

    Μεταδίδουμε υπεύθυνη και αξιόπιστη ενημέρωση απευθείας στους εφήβους είτε τους βοηθούμε να αναζητήσουν οι ίδιοι αξιόπιστες και επιστημονικά έγκυρες πηγές πληροφόρησης.

    Οι υπερβολές και οι ανακρίβειες χρειάζεται να εντοπίζονται και να αποσαφηνίζονται.

    Οι έφηβοι θέλουν ειλικρινή, σαφή, έγκυρη και πρόσφατη πληροφόρηση.

    Συζητούμε με τους εφήβους σχετικά με τον ρόλο των Μ.Μ.Ε. και συμβάλλουμε να αναπτύξουν κριτική στάση απέναντι στα γεγονότα.

Έκφραση συναισθημάτων και συναισθηματική στήριξη

    Είναι σημαντικό τα παιδιά να νιώσουν ότι μπορούν να μιλήσουν και να εκφράσουν δυσάρεστα συναισθήματα (ανησυχία, φόβο, θυμό, ενοχή).

    Εξηγούμε στα παιδιά ότι στην παρούσα κατάσταση δύσκολα συναισθήματα (όπως θυμός, φόβος, θλίψη) είναι αναμενόμενα και φυσιολογικά.

    Διευκολύνουμε το μοίρασμα των συναισθημάτων και της ανησυχίας των παιδιών, καθώς βοηθά στο να μη μεγεθύνονται παράλογοι και υπέρμετροι φόβοι.

    Ενθαρρύνουμε τα παιδιά να μιλήσουν και να εκφράσουν τα συναισθήματά τους. Είναι σκόπιμο τυχόν παράλογες ανησυχίες να τεθούν σε ένα ρεαλιστικό πλαίσιο.

Εμπλοκή σε δραστηριότητες που δημιουργούν συναισθηματική αποφόρτιση

    Ενθαρρύνουμε την εμπλοκή των παιδιών σε ευχάριστες δραστηριότητες που συνήθως κάνουμε στην οικογένεια και μας χαλαρώνουν στο σπίτι.

    Βρίσκουμε χρόνο για να διατηρήσουμε κάποιες βασικές συνήθειες που κάνουν εμάς και την οικογένειά μας να αισθανόμαστε καλύτερα και μας αποφορτίζουν συναισθηματικά (π.χ. διάβασμα, παρακολούθηση ταινιών, παιχνίδι, αθλητικές δραστηριότητες, μουσική, έκφραση μέσα από την τέχνη κλπ).

    Ενθαρρύνουμε την έκφραση των παιδιών μικρότερης ηλικίας μέσω του παιχνιδιού. Ενθαρρύνουμε τη συμμετοχή των παιδιών σε εκπαιδευτικές δραστηριότητες (πχ. εκπαιδευτικά παιχνίδια).

    Ειδικά για τα μικρότερα παιδιά φροντίζουμε να εμπλακούν σε μια χαλαρή, ήρεμη δραστηριότητα πριν από τον ύπνο.

    Κάνουμε μαζί με τα παιδιά δραστηριότητες που μας αρέσουν και μας βοηθούν να αισθανθούμε καλά, όλοι μαζί, ως οικογένεια. Αυτό συμβάλλει σημαντικά στο να αισθάνονται τα παιδιά πιο ήρεμα και ασφαλή.